21 Δεκ 2011

Μία στις τρεις επιχειρήσεις θύμα απάτης


Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στην παγκόσμια έρευνα της PwC για το οικονομικό έγκλημα το 2011, πέραν του ενός τρίτου των επιχειρήσεων και άλλων οργανισμών ανά το παγκόσμιο υπήρξαν θύματα οικονομικού εγκλήματος τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Το ένα τέταρτο σχεδόν των θυμάτων δηλώνει ότι υπήρξε θύμα ηλεκτρονικού εγκλήματος, όπου η χρήση της τεχνολογίας αποτελεί το βασικό στοιχείο του οικονομικού εγκλήματος.

Το 34% του συνόλου των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ο οργανισμός τους υπήρξε θύμα οικονομικού εγκλήματος. Το ποσοστό αυτό παρουσιάζει αύξηση της τάξης του 13% σε σύγκριση με τα στοιχεία του 2009. Η κλοπή ή η υπεξαίρεση περιουσιακών στοιχείων ήταν η πιο κοινή μορφή οικονομικού εγκλήματος που καταγράφηκε (με ποσοστό 72%), ενώ ακολουθούν η λογιστική απάτη, η δωροδοκία και η διαφθορά (24% για το καθένα) και το ηλεκτρονικό έγκλημα (23%). Το 11% του συνόλου των ερωτηθέντων, εκ των οποίων οι μισοί σχεδόν είναι ανώτερα εκτελεστικά στελέχη, δήλωσε ότι δεν γνώριζε αν ο οργανισμός τους έχει πέσει θύμα απάτης.
Παρά τη δυσκολία υπολογισμού του άμεσου κόστους του οικονομικού εγκλήματος για έναν οργανισμό, το 10% σχεδόν των θυμάτων αναφέρθηκε σε απώλειες πέραν των US$5 εκατομμυρίων. Ανάμεσα στα θύματα δωροδοκίας και διαφθοράς, το 20% δήλωσε ότι οι απώλειες ανήλθαν κατά μέσο όρο σε US$5 εκατομμύρια. Τα θύματα οικονομικού εγκλήματος αναφέρθηκαν επίσης σε σημαντικές «παράπλευρες απώλειες» ως αποτέλεσμα της απάτης. Εδώ περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων το πλήγμα στο ηθικό των εργαζομένων (σύμφωνα με το 28%) καθώς και στο όνομα και τη φήμη αλλά και τις επιχειρηματικές σχέσεις (19%). Η παρακολούθηση ύποπτων συναλλαγών αναδεικνύεται, σύμφωνα με το 15% των ερωτηθέντων, ως η πιο αποτελεσματική μέθοδος εντοπισμού της απάτης, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 2009 ήταν 5%.
Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 3,877 άτομα από 78 χώρες, είναι η πιο ολοκληρωμένη στο είδος της. Διαπιστώνει ότι το οικονομικό έγκλημα έχει διεισδύσει στους οργανισμούς ανεξαρτήτως μεγέθους, σε όλες τις χώρες και σε όλους τους κλάδους. Τα ψηλότερα ποσοστά απάτης κατέγραψαν οι κλάδοι των επικοινωνιών και της ασφάλισης. Η απάτη εναντίον κυβερνήσεων ή κρατικών επιχειρήσεων αυξήθηκε κατά 24% σε σύγκριση με το 2009, κατακτώντας ψηλότερη θέση στη λίστα εγκληματικών ενεργειών σε σχέση με τους κλάδους φιλοξενίας και ψυχαγωγίας αλλά και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών
«Το οικονομικό έγκλημα εξακολουθεί να είναι ευρέως διαδεδομένο, επηρεάζοντας, χωρίς να κάνει διακρίσεις, τόσο μεγάλους όσο και μικρούς οργανισμούς ανά το παγκόσμιο. Κανένας κλάδος και καμία εταιρεία δεν είναι στο απυρόβλητο μπροστά στον αντίκτυπο της απάτης», δήλωσε ο Tony Parton, συνέταιρος στο Τμήμα Εγκληματολογικών Ερευνών της PwC στο Λονδίνο.
«Σε έναν κόσμο όπου οι πλείστες επιχειρήσεις εξαρτώνται από την τεχνολογία, οι οργανισμοί εκτίθενται ολοένα και περισσότερο στον κίνδυνο εγκληματικής δραστηριότητας από σχεδόν οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη αρκεί να υπάρχει ένας υπολογιστής, ένα έξυπνο τηλέφωνο ή οποιαδήποτε άλλη συσκευή που προσφέρει πρόσβαση στο διαδίκτυο», δήλωσε ο κ. Parton. «Τα αυξημένα περιστατικά απώλειας και κλοπής δεδομένων, ιών, παραβίασης δεδομένων και άλλων μορφών ηλεκτρονικού εγκλήματος καταδεικνύουν την ανάγκη να προσεγγίσουμε το ζήτημα της πρόληψης της απάτης στη βάση μιας βαθύτερης γνώσης του κυβερνοχώρου.»
Ηλεκτρονικό έγκλημα
Το ηλεκτρονικό έγκλημα κατατάσσεται σήμερα ανάμεσα στις τέσσερις πρώτες μορφές οικονομικού εγκλήματος. Η αντίληψη του ηλεκτρονικού εγκλήματος ως μια εξωτερική κυρίως απειλή αλλάζει, καθώς οι οργανισμοί αναγνωρίζουν πλέον και τον κίνδυνο ηλεκτρονικού εγκλήματος που προέρχεται εκ των έσω. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα δήλωσαν ότι το Τμήμα Πληροφορικής είναι η πιο πιθανή πηγή προέλευσης ηλεκτρονικού εγκλήματος εντός του οργανισμού. Το εν λόγω ποσοστό ανέρχεται σε 53% ενώ ακολουθούν το Τμήμα Επιχειρήσεων με 39%, το Τμήμα Πωλήσεων και Μάρκετινγκ με 34% και η Οικονομική Διεύθυνση με 33%.
Ενώ οι μισοί από τους ερωτηθέντες αναφέρθηκαν σε αυξημένη επίγνωση σε ό,τι αφορά την απειλή για ηλεκτρονικό έγκλημα, η πλειοψηφία δήλωσε ότι δεν διαθέτει ή αγνοεί την ύπαρξή σχεδίου διαχείρισης κρίσης σε περίπτωση ηλεκτρονικού εγκλήματος. Επίσης, το 60% δήλωσε ότι ο οργανισμός τους δεν παρακολουθεί τους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης.
Η έρευνα διαπιστώνει ότι το τυπικό προφίλ του ατόμου εντός του οργανισμού που διαπράττει ηλεκτρονικό έγκλημα είναι κατώτερος υπάλληλος ή μεσαίο διευθυντικό στέλεχος (σύμφωνα με το 85%), ηλικίας κάτω των 40 (65%) και εργάζεται στον οργανισμό λιγότερο από πέντε χρόνια (50%).
Όσοι δήλωσαν ότι το ηλεκτρονικό έγκλημα είναι πιθανότερο να έχει ως προέλευσή του μια ξένη χώρα θεωρούν ότι μεγαλύτερη απειλή αποτελούν το Χονγκ Κονγκ και η Κίνα, η Ινδία, η Νιγηρία, η Ρωσία και οι ΗΠΑ.
Άλλα πορίσματα της έρευνας
•    Το οικονομικό έγκλημα είναι πιο διαδεδομένο σε μεγάλους οργανισμούς. Το 54% των ερωτηθέντων που προέρχονται από οργανισμούς με περισσότερους από 1,000 εργαζόμενους ανέφερε περιστατικά απάτης τους τελευταίους δώδεκα μήνες, σε σύγκριση με 29% ανάμεσα στους οργανισμούς με λιγότερους από 1,000 εργαζόμενους και 17% σε οργανισμούς των οποίων το προσωπικό δεν υπερβαίνει τους 200.
•    Η απάτη πλήττει κάθε είδους οργανισμό. Το 45% των θυμάτων ήταν κυβερνητικοί ή κρατικοί οργανισμοί, το 40% εταιρείες εισηγμένες σε χρηματιστήριο αξιών και το 12% προέρχονταν από τον ιδιωτικό τομέα. 
•    Η λογιστική απάτη έχει σημειώσει κατακόρυφη πτώση από το 2009. Το ποσοστό των ερωτηθέντων που έκανε αναφορά σε αυτή τη μορφή απάτης μειώθηκε κατά 37% από το 2009, και επανήλθε στα επίπεδα του 2005.
•    Τα πλείστα οικονομικά εγκλήματα ανεξαρτήτως μορφής - 56% - διαπράττονται από εργαζόμενους εντός του οργανισμού. Μόνο το 40% ανέφερε περιστατικά απάτης από άτομα εκτός του οργανισμού τους.
•    Η αποτελεσματικότητα στον εντοπισμό του οικονομικού εγκλήματος καταγράφει μείωση από το 2007. Ο εσωτερικός έλεγχος, τα συστήματα διαχείρισης κινδύνου καθώς και τα συστήματα αποκάλυψης δυσλειτουργιών διαδραματίζουν σήμερα μικρότερο ρόλο στον εντοπισμό της απάτης. Η μόνη μέθοδος εντοπισμού απάτης που αποδεικνύεται ότι έχει αυξημένη αποτελεσματικότητα είναι η παρακολούθηση ύποπτων συναλλαγών. 
•    Αυτοί που ψάχνουν για οικονομικό έγκλημα τελικά το εντοπίζουν. Οργανισμοί οι οποίοι έχουν διεξάγει αξιολογήσεις κινδύνου για απάτη έχουν εντοπίσει και καταγγείλει περισσότερα περιστατικά.

Η παγκόσμια έρευνα της PwC για το οικονομικό έγκλημα είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της PwC : www.pwc.com/cy/economic-crime-survey